ΥΠΟ ΕΚΔΟΣΗ



ΑΝΤΩΝΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ

Τα τέσσερα Ευαγγέλια,
θεόπνευστη συγγραφή
ή
ανώνυμων συρραφή;

Αντιπαραβολή όλων των περικοπών των τεσσάρων Ευαγγελίων στη νεοελληνική, με σημειώσεις και σχόλια.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2004

 

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α
- Πρόλογος ..............................................................................................................................................σελ. V
- Θέσεις του συγγραφέα για τα Ευαγγέλια..............................................................................................VII

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι
- Βασικές πληροφορίες για την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη
α) Τι σημαίνει Παλαιά και Καινή Διαθήκη. .................................................................................................. I Χ
β) Τι είναι ο Κανόνας και ποιες είναι οι πηγές του.........................................................................................Χ
γ) Τα Απόκρυφα Ευαγγέλια και τα άλλα Κείμενα.........................................................................................ΧΙII
δ) Τα χειρόγραφα του Κουμράν................................................................................................................... XV
- Πώς δομήθηκε το έργο
1) Η παράθεση των Ευαγγελίων. …...........................................................................................................Χ VII
2) Τρόπος καταγραφής των Ευαγγελίων. …............................................................................................Χ VII
3) Χρήση διαφόρων γραμματοσειρών. …...............................................................................................Χ V Ι I
- Η απόδοση των τεσσάρων Ευαγγελίων στη νεοελληνική.............................................................. XIX
- Εκκλησιαστικές απόψεις για τη συγγραφή των Ευαγγελίων
- Για το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον ….................................................................................................... X Χ I
- Για το κατά Μάρκον Ευαγγέλιον …........................................................................................................ΧΧ II
- Για το κατά Λουκάν Ευαγγέλιον …....................................................................................................... XX Ι II
- Για το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον …..................................................................................................... XX Ι V
- Απόψεις Εβραίων και Εθνικών ιστορικών για την ιστορικότητα του προσώπου του Ιησού............................................................................................................................................................ΧΧ V

- Χάρτης Ι : Η Παλαιστίνη την εποχή της Παλαιάς Διαθήκης........................................................ΧΧ V Ι II
- Χάρτης ΙΙ: Η Παλαιστίνη την εποχή της Καινής Διαθήκης...............................................................ΧΧ IX
ΑΝΤΙΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΩΝ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΩΝ ...............................................................................ΧΧΧΙ
- Το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον......................................................................................................1 έως 98
- Το κατά Λουκάν Ευαγγέλιον.........................................................................................................1 έως 97
- Το κατά Μάρκον Ευαγγέλιον.........................................................................................................8 έως 97
- Το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον........................................................................................................7 έως 98

 

ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
* Συγκριτικά σχόλια για τη γέννηση, τη ζωή και το θάνατο του Βούδα ...................................................2
* Επεξηγήσεις των προφητειών των Κεφαλαίων 1&2 του Ματθαίου ........................................................2
* Για τη χρονολογία γέννησης του Ιησού. .....................................................................................................3
* Για την προέλευση των αγγέλων ..................................................................................................................3
* Σχετικά με την παρθενογένεση στις αρχαίες θρησκείες ...........................................................................4
* Ο Ευαγγελισμός σύμφωνα με το Απόκρυφο Ευαγγέλιο του Ιακώβου................................................... 4
* Για τη Ναζαρέτ και τον όρο Ναζωραίος ....................................................................................................5
* Τα θαύματα και οι θρησκείες ......................................................................................................................5
* Η μέτρηση των ωρών κατά τη Ρωμαϊκή εποχή.........................................................................................6
* Για την επίσκεψη του Ιησού στο ναό, λίγα λόγια για το έθιμο της ενηλικίώσης.....................................7
* Για το μυστήριο της βάφτισης ....................................................................................................................9
* Για τη γιορτή της Σκηνοπηγίας ................................................................................................................35
* Γενικά σχόλια για τη σχέση του Ιησού με την οικογένειά του ...............................................................38
* Για τον Παράκλητο .....................................................................................................................................46
* Κάποια γενικά σχόλια για το Ευαγγέλιο του Ιωάννη ...............................................................................64
* Σχετικά με το Βδέλυγμα της ερήμωσης ...................................................................................................76
* Το πάσχα των Εβραίων ..............................................................................................................................80
* Μυστικός Δείπνος, Μίθρας και Ιησούς ....................................................................................................84
* Σχετικά με το όνομα Βαραββάς......... .......................................................................................................89
* Σχόλια για τις σχέσεις του με τη μητέρα του και τα αδέλφια του...........................................................91
* Ο αυτοκράτορας Ιουλιανός και ο τάφος του Ιησού .............................................................................. 93
* Άδωνης και Ιησούς, κοινή πορεία στο θάνατο, την ανάσταση και την ανάληψη.................................94

- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ........................................................................................................................................99
- Βιβλιογραφία.............................................................................................................................................107

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ
-
Ευρετήριο των περικοπών των τεσσάρων Ευαγγελίων.....................................................................................................................................................109
-
Συνοπτικός, συγκριτικός κατάλογος των θαυμάτων ανά Ευαγγελιστή...................................................................................................................................................119

 



Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ

H θρησκεία κατά τον τύραννο Κριτία, είναι μονάχα ένα συμπλήρωμα του κράτους, μια μυστική αστυνομική δύναμη, που διαιωνίζει τις νομικές συμβάσεις και θεσπίστηκε με τόσο πονηρό τρόπο ώστε κανείς δεν μπορεί να της ξεφύγει.
Μ. Ρ. NILSSON

Σε μία από τις ατέλειωτες συζητήσεις που είχα με τον πατέρα μου, σχετικά με το Θεό και τις θρησκείες, όταν ακόμη ήμουν μαθητής, μου ανέφερε την εξής λαϊκή παροιμία: «με το νου και με τη γνώση, φτιάξαν' το θεό καμπόσοι». Είναι αλήθεια ότι ενοχλήθηκα ιδιαίτερα όταν την πρωτοάκουσα, γιατί, σαν παιδί της δεκαετίας του 1955-65, ήμουν εμποτισμένος με τις αρχές «Πατρίς, Θρησκεία, Οικογένεια». Η παροιμία λοιπόν αυτή άρχισε να με απασχολεί γιατί αναιρούσε αξίες που, σε εκείνη την ηλικία θεωρούσα απόλυτες. Ωστόσο χαράχτηκε βαθιά μέσα μου, και υποθέτω πως έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις μετέπειτα υπαρξιακές μου ανησυχίες και τους φιλοσοφικούς μου προσανατολισμούς σχετικά με την ύπαρξη του Θεού, την αναγκαιότητα των θρησκειών, τη δύναμη και το ρόλο της πίστης στην ανθρώπινη συμπεριφορά κ.λπ.

Αργότερα, όταν πλέον κι άλλοι παράγοντες με οδήγησαν στην αποδοχή της υλιστικής αντίληψης του κόσμου, η λαϊκή αυτή παροιμία μού ερχόταν συχνά στο μυαλό, θυμίζοντάς μου πως η λαϊκή θυμοσοφία μπορεί με μια φράση να πει τόσα, όσα πολλοί συγγραφείς δυσκολεύτηκαν να εξηγήσουν μέσα σε χιλιάδες σελίδες. Ήταν μια από τις αφορμές για να ασχοληθώ με το κατά πόσο τα ιερά βιβλία των διαφόρων θρησκειών είναι θεόπνευστα ή όχι.

Είναι λοιπόν λογικό, μια και μεγάλωσα μέσα σε ένα οικογενειακό, σχολικό και γενικότερα κοινωνικό περιβάλλον εμποτισμένο με τις διδασκαλίες, τα δόγματα και τα νάματα της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας, να είναι πιο εύκολο να ασχοληθώ με την Καινή Διαθήκη, με τα τέσσερα, δηλαδή, επισήμως αναγνωρισμένα Ευαγγέλια, μια και αυτά ήταν που, κατά κύριο λόγο, θεωρούνταν στην Ελλάδα θεόπνευστα.

Είναι δεδομένο ότι πολλοί ασχολήθηκαν με τη μελέτη των Ευαγγελίων, είτε προσπαθώντας να τα υπερασπιστούν είτε για να καταδείξουν ότι είναι απλά συρραφές κειμένων, διαφόρων συγγραφέων, κάθε άλλο παρά εντυπωσιακές, για κάποιον που θέλει να τα μελετήσει κι όχι απλά να πιστέψει άκριτα σ' αυτά. Οι υποστηρικτές τους ισχυρίζονται ότι τα κείμενα των Ευαγγελίων μπορεί να έχουν κενά ή αντιφάσεις, αλλά αυτές είναι επιφανειακές, και ότι οι επικριτές δεν μπορούν να αντιληφθούν το βαθύτερο νόημα του θείου μηνύματος διότι απλά τους λείπει η πίστη. Οι επικριτές τους, αντίθετα, υποστηρίζουν ότι οποιοδήποτε θεολογικό κείμενο, ανεξάρτητα από ποια θρησκεία προέρχεται, έχει σημαντικές εσωτερικές αλλά και ιστορικές αντιφάσεις και ανακρίβειες, μόνο θεόπνευστο δεν μπορεί να είναι.

Μελετώντας, λοιπόν, διάφορα συγγράμματα σχετικά με τα Ευαγγέλια, είτε επικριτικά, είτε υποστηρικτικά, διαπίστωνα μια ουσιαστική αδυναμία που τα καθιστούσε δυσπρόσιτα και δυσνόητα. Μπορεί, δηλαδή, αυτά που έγραφαν να ήταν σωστά, όμως η αποσπασματική και επιλεκτική αναφορά, και από τις δύο πλευρές, σε μικρά ή μεγάλα τμήματα εδαφίων ή περικοπών, έκανε την ερμηνεία τους εντελώς υποκειμενική και, κυρίως, με βάση αυτό που θα ήθελε ο συγγραφέας να υποστηρίξει ή ο αναγνώστης να αποδεχτεί. Τη δυσκολία αυτή την αντιμετώπισα από την πρώτη στιγμή που άρχισα να μελετώ κριτικά την Αγία Γραφή. Κάθε φορά αναγκαζόμουν να ψάχνω στα Ευαγγέλια τις αντίστοιχες περικοπές, συγκρίνοντάς τες με τις παραπλήσιες περικοπές ή τα εδάφια του ιδίου Ευαγγελίου, αλλά και των άλλων που είχαν άμεση ή έμμεση σχέση με το θέμα που μελετούσα. Με δεδομένο, μάλιστα, όπως θα διαπιστώσετε και οι ίδιοι παρακάτω, ότι κάποιες ίδιες περικοπές μπορεί στο ένα Ευαγγέλιο να είναι στην αρχή ενώ στο άλλο στη μέση ή προς το τέλος, η αναζήτηση γινόταν ακόμη πιο δύσκολη. Ένα επιπλέον πρόβλημα είναι η ανυπαρξία τίτλων στα διάφορα κεφάλαια, ειδικά στις παλαιότερες εκδόσεις, αλλά και όταν αυτοί υπάρχουν, συνήθως διαφέρουν από τον έναν Ευαγγελιστή στον άλλο, παρόλο που μπορεί να αφορούν το ίδιο ακριβώς γεγονός.

 

Έτσι μου γεννήθηκε η σκέψη ότι, αφού τα Ευαγγέλια ασχολούνται σε γενικές γραμμές με τη ζωή του Ιησού, θα πρέπει να παρατεθούν το ένα δίπλα στο άλλο με ενιαία σειρά ως προς τη θεματολογία και, όσο είναι δυνατόν τη χρονική εξιστόρηση των περικοπών. Μ' αυτόν τον τρόπο θα είναι πιο εύκολη η οποιαδήποτε σύγκριση, καθώς και η τεκμηρίωση των γραφομένων.

 


Οι θέσεις του συγγραφέα για τα Ευαγγέλια.

«Οι θρησκείες εμποδίζουν τη γνώση του θεού – αν υπάρχει κάτι τέτοιο.»
Αrthur Clark

Είναι αναγκαίο και δεοντολογικά επιβεβλημένο να αναφέρω από την αρχή τις απόψεις μου για την ιστορικότητα του προσώπου του Ιησού και για τα τέσσερα Ευαγγέλια.

1- Σχετικά με το πρόσωπο του Ιησού, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια, είμαι πεπεισμένος ότι δεν είναι πραγματικό, ιστορικό πρόσωπο. Όλη η βιογραφία του στηρίζεται σε σύνθεση γεγονότων που αφορούν διάφορα πραγματικά ή μη πρόσωπα, που έδρασαν νωρίτερα ή αργότερα από την υποτιθέμενη εποχή του. Εξάλλου κανείς δεν μπόρεσε με απόλυτα ιστορικά και επιστημονικά κριτήρια να αποδείξει την ιστορικότητα του προσώπου του.

2- Όσον αφορά τα Ευαγγέλια θεωρώ, και όχι μόνον εγώ, ότι είναι συρραφές ιστοριών διαφόρων προσώπων, κυρίως υπαρκτών, που με την πάροδο των χρόνων μυθοποιήθηκαν και εξιδανικεύτηκαν, σύμφωνα με τη γραμμή των κυρίαρχων δοξασιών. Γι' αυτό το λόγο υπάρχουν και τόσες πολλές αντιφάσεις, αντικρουόμενες απόψεις, ανιστορικά γεγονότα και αντιγραφές περικοπών. Πολλοί, πιο αυστηροί μελετητές, μέτρησαν περίπου 80.000 αποκλίσεις μεταξύ των τεσσάρων Ευαγγελίων, λόγω των πολλαπλών διορθώσεων και παραποιήσεων.

Τα Ευαγγέλια, όπως έφτασαν στις μέρες μας, θεωρούνται από τα πιο πρόχειρα και κακογραμμένα κείμενα της παγκόσμιας φιλολογίας. Μια απλή μόνο ανάγνωση, με στοιχειώδη αντικειμενική προσέγγιση, πείθει για τα ιστορικά λάθη, τις ανεξήγητες επαναλήψεις, τους αναχρονισμούς, τις πάμπολλες ασυνταξίες και την παντελή έλλειψη οποιασδήποτε αισθητικής. Είναι γεγονός ότι δεν μπορούν να συγκριθούν ούτε με ένα μέτριο φιλοσοφικό κείμενο της ίδιας περιόδου. Κάτι παραπάνω θα ήξερε ο παραγνωρισμένος αλλά σοβαρότατος και χαλκέντερος Ωριγένης, που έγραψε χιλιάδες σελίδες για να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα των Ευαγγελίων.

Αν τώρα κάποιοι ισχυριστούν ότι αυτά γράφτηκαν από αγράμματους φτωχούς ανθρώπους - άρα μην περιμένετε τίποτε καλύτερο - θα έχουν απόλυτο δίκιο, αρκεί να ξεχάσουν ότι αυτοί που τα έγραψαν είχαν επιφοίτηση οποιουδήποτε Θεϊκού ή Αγίου Πνεύματος. Ειλικρινά, τρέμω στη σκέψη ότι ο κόσμος φτιάχτηκε από τον ίδιο θεό που ενέπνευσε σε κάποιους αυτό το έργο.

3- Είναι, λοιπόν, λογικό να πιστεύω ότι οι Ευαγγελιστές έχουν μόνο συμβολική σχέση με τα Ευαγγέλια. Και κυρίως, θεωρώ ότι οι συγγραφείς των Ευαγγελίων σίγουρα δεν ήταν Έλληνες, όπως υποστηρίζουν κατά καιρούς κάποιοι ερευνητές, για τον απλούστατο λόγο ότι τα κείμενα αυτά είναι γραμμένα σε κάκιστα ελληνικά, γεγονός που κάνει προφανές ότι οι συγγραφείς τους ήταν μεν γνώστες της κοινής ελληνιστικής γλώσσας, αλλά η μητρική τους γλώσσα δεν ήταν η ελληνική.

Aπό το 19 ο αιώνα, και θεολόγοι όπως ο Bruno Bauer, αμφισβητούν την ιστορική ύπαρξη του Ιησού. Ο θεολόγος Romano Guardini, αδυνατώντας να βρει και το ελάχιστο ιστορικό στοιχείο από τους ιστορικούς του 1 ου αιώνα, γράφει ότι η μοναδική πηγή για την ύπαρξη του Ιησού είναι η Καινή Διαθήκη. Και συνεχίζει λέγοντας ότι και αυτή είναι μυθολογική και δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί αξιόπιστη πηγή, γιατί τα περισσότερα κείμενά της είναι «εφευρήματα». Ο σημαντικός Γερμανός συγγραφέας ο Αlbert Schveitzer γράφει ότι ο Ιησούς δεν υπήρξε ποτέ.

Όλοι οι παραπάνω κατέληξαν σ' αυτό το συμπέρασμα γιατί, θεώρησαν ότι η Καινή Διαθήκη και κατά κύριο λόγο τα τέσσερα Ευαγγέλια δεν είναι καθόλου αξιόπιστες ιστορικές πηγές. Και το κυριότερο ότι όλοι οι σύγχρονοι του Ιησού ιστορικοί, της Ρώμης, της Ελλάδας και της Παλαιστίνης, δεν αναφέρουν καθόλου την παρουσία του.

Αξίζει εδώ να αναφερθεί ότι ο ιστορικός Justus, από τη Τιβεριάδα της Παλαιστίνης, σύγχρονος του Ιησού και συμπατριώτης του, δεν τον αναφέρει καθόλου. Ούτε ο Φίλων ο Αλεξανδρινός επίσης.

Οι θεολόγοι του 20ου αιώνα θεωρούν τα τέσσερα Ευαγγέλια, ‘Συλλογή ανεκδότων' επειδή τα θεωρούν κατά κύριο λόγο, αντιγραφές ιερών βιβλίων άλλων θρησκειών.

Tα Ευαγγέλια είναι κείμενα που γράφτηκαν για τους πρώτους χριστιανούς, που στην πλειοψηφία τους ήταν Εβραίοι, δεν είχαν σκοπό να δημιουργήσουν μια καινούργια θρησκεία και βασικός τους στόχος ήταν η ανανέωση αυτής της ίδιας της θρησκείας των Εβραίων.

Δεν έχουν καμία ιστορική τεκμηρίωση και το κυρίαρχο στοιχείο είναι ο μύθος, η υπερβολή, η φαντασία, η τερατολογία και η προκατάληψη. Είναι μυθικές αφηγήσεις και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να θεωρηθούν ιστορικά γεγονότα.

Απεναντίας μάλιστα, βρίθουν ιστορικών ανακριβειών και λαθών και το μόνο που πετυχαίνουν είναι να αποδεικνύουν περίτρανα, ότι η θρησκευτική πίστη είναι παντελώς ξεκομμένη από την επιστημονική γνώση και την ιστορική αλήθεια.

 

Διαβάστε την κριτική στην "Ελευθεροτυπία" εδώ .

Αγοράστε το βιβλίο εδώ.